جنبش فکری هنری سنما انقلاب
باران فیروزی

فیلم «تک تیرانداز آمریکایی » اقتباسی است از کتاب اتوبیوگرافی «تک‌تیرانداز آمریکایی» از کریس کایل یکی از تک تیراندازهای یگان ویژه نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا. بخش عمده فیلم به حضور کایل در عراق ، هنگام اشغال نظامی عراق بوسیله آمریکا(در فاصله سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹) می پردازد. فیلم به طور واضح پروپوگاندا ی ارتش و دولت آمریکا است. پروپوگاندایی برای نمایش به اصطلاح رشادت های سربازان آمریکایی در خاور میانه و نمایش وحشت آور غیر قابل اعتماد بودن و تروریست بودن عموم مردم خاور میانه

تک تیرانداز آمریکایی ، بدنه دروغ ها

درباره ی کارگردان
کلینت ایستوود کار خود را با بازیگری در فیلم های وسترن آغاز کرد و هم اکنون تحت عنوان کارگردان ، تهیه کننده موزیسین و سیاست مدار به فعالیت خود ادامه می دهد. نقش هایی که وی در دهه شصت در وسترن های ایتالیایی بازی کرد او را به عنوان نماد فرهنگی قدرت مردانه در آمریکا مطرح کرد. ایستوود سیاست مداری است که به طور کامل در جهت جریان جاری سیاسی مد نظر آمریکا حرکت میکند. وی در برهه ای از زمان با وجود این که به عنوان بزرگترین نماد وسترن و استفاده از اسلحه در آمریکا به شمار می آمد ، از قانون کنترل اسلحه و مالکیت آن حمایت کرد .او در طی چندین دوره از جمهوری خواهان نظیر آیزن هاور و نیکسون حمایت کرد و بعد از آن در برهه ای از زمان به حمایت از سناتور های دموکرات پرداخت. او در ظاهر بیان میکند که آمریکا نباید پلیس جهان باشد و با جنگ های آمریکا در خاک کشورهای مختلف از ویتنام و کره گرفته تا افغانستان و عراق مخالفت میکند تا وجهه ضد جنگ هنرمندانه خود را حفظ کند اما مروری بر فیلموگرافی وی از فیلم هایی که در آن به عنوان بازیگر شرکت داشته تا آخرین اثرش که درامی جنگی است خلاف این را ثابت می کند. ایستوود نماد کامل یک آمریکایی همسو با سیاست های حکومتی آمریکاست که با توجه به شرایط به نفع سیاست های دولتی کار میکند ، نظر می دهد و با افتخار به سفارش سیاستمداران آمریکا فیلم می سازد.

 



نقد فیلم
داستان فیلم اقتباسی از کتاب اتوبیوگرافی «تک‌تیرانداز آمریکایی» از کریس کایل یکی از تک تیراندازهای یگان ویژه نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا است. بخش عمده فیلم به حضور کایل در عراق ، هنگام اشغال نظامی عراق بوسیله آمریکا(در فاصله سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹) می پردازد. فیلم به طور واضح پروپوگاندا ی ارتش و دولت آمریکا است. پروپوگاندایی برای نمایش به اصطلاح رشادت های سربازان آمریکایی در خاور میانه و نمایش وحشت آور غیر قابل اعتماد بودن و تروریست بودن عموم مردم خاور میانه . تک تیرانداز آمریکایی دعوتی است برای تمام آدم های معمولی و بی کار آمریکا از جانب ارتش آمریکا تا با پیوستن به ارتش به قهرمان ملی تبدیل شوند. قهرمان ملی که کارش حمایت از سربازان امریکایی با کشتار آدم های بد است، آدم های بدی که ممکن است پیرمرد ، زن و حتی کودک باشند. کایل طبق آمار رسمی ارتش آمریکا حدود 160 نفر را در عراق به قتل رسانده است؛ البته وی خود این عدد را 250 نفر بر می شمارد . با این حال همان آمار 160 قتل برای یک تک‌ تیرانداز در طول تاریخ ارتش آمریکا بی‌سابقه بوده است. قتل هایی که در این فیلم آمریکا بدان افتخار میکند و تک تیرانداز را لجند یا افسانه معرفی میکند.
فیلم با صدای اذان در تاریکی آغاز می گردد و با صدای حرکت شنی تانک در هم می آمیزد ؛ تصویر شهری مخروب و متروک دیده می شود که در آن قهرمانان آمریکایی خانه به خانه به دنبال تروریست ها هستند.

نخل آتش گرفتته

سپس در یک فلش بک زندگی کریس در دوران کودکی نمایش داده می شود. سکانسی که خانواده دور میز در حال غذا خوردن هستند و پدر کریس بعد از درگیری دو پسرش در مدرسه در حال درس دادن به آنها است. او مردم جهان را به چند دسته تقسیم میکند: گوسفند ها ، گرگ های وحشی و سگ های گله. مدل نگاهی که سیاست آمریکایی به مردم جهان دارد. مردم غرب گوسفندان مهربان و بی آزاری هستند که توسط گرگ‌های وحشی (اهالی خاور میانه - مسلمانان) مورد تهدید قرار می گیرند و باید توسط سگ گله ( پلیس جهانی – ارتش آمریکا و سایر کشورهای غربی) محافظت بشوند. و این چند جمله تمام چیزی است که فیلم در بستر داستان بدان می پردازد.
در بیشتر صحنه های مربوط به عراق در نزدیکی محل اختفای تروریست ها مسجد های بزرگ با گنبد و گلدسته وجود دارند . تاکید عجیب کارگردان بر قاب گرفتن گنبد و گلدسته ها از زوایای مختل بویژه از درون چشمی تفنگ ، دوربین موقعیت یاب و داخل هلیکوپتر در اوقات مختلف شبانه روز در شهری مخروب و پر از تروریست که مقتل آمریکایی های دلیر و وطن پرست است ، حیرت انگیز است. گویی کارگردان سعی دارد کلیه قاب های زیبایی را که مخاطب از گنبد و گلدسته ی یک شهر مذهبی اسلامی در هر کجای دنیا در اوقات مختلف شبانه روز به ذهن دارد ، با تاکید بر تروریست بودن ساکنانش، به چالش بکشد. در فیلم ایست وود ، تروریست ها از میان پنجره های مسجد شلیک می کنند.

گنبد شات

گنبد شات

گنبد شات

 

اولین تروریستی که تک تیرانداز آمریکایی شکار میکند کودکی است که در دست خود بمبی دستی حمل میکند و نفر دوم دختر محجبه جوانی است که بعد از تیر خوردن آن پسر بچه به ماموریت او ادامه می دهد ؛ بمب را بر میدارد و قصد دارد آن را به سمت سربازان آمریکایی پرتاب کند. در خاور میانه هرکسی می تواند تروریست باشد ، زن و کودک و پیر و جوان فرق نمیکند.

آر پی جی دست بچه

هیچ کس به سربازان بیچاره آمریکایی کمک نمی کند . هنگامی که خانواده ای راضی می شود جای زرقاوی شاهزاده القاعده را به آنها نشان دهد از آنها صد هزار دلار پول می خواهد و در نهایت هم نمی تواند به آمریکایی ها کمک کند چون زرقاوی وی و پسرش را به فجیع ترین حالت ممکن به قتل می رساند. در ادامه داستان خانواده ای عراقی ، یگان ویژه ی کایل را که برای زیر نظر گرفتن کافه مقر تروریست ها به خانه شان آمده اند برای شام عید فطر دعوت می کند و کایل با زیرکی از روی خراشیدگی آرنج مرد ، متوجه همکاری او نیز تروریست و از نیروهای زرقاوی است. هر خانواده مسلمان می تواند تروریست باشد. تک تیر انداز مشهور تروریست ها که مصطفی نام دارد نیز مردی با خانواده و خوش سیما است. او قاتل تعداد زیادی از آمریکایی هاست و همان وظیفه ای را که کریس کایل انجام میدهد برای رئیس القاعده در عراق انجام میدهد . مصطفی قهرمان المپیک و اهل سوریه است. در صحنه ای از فیلم هنگامی که مصطفی در خانه کنار همسر و فرزند کوچکش حضور دارد ، عکس او را روی سکوی قهرمانی می بینیم که در رده ی اول ایستاده در رده ی دوم مردی با پرچم عراق و در رده ی سوم مردی با پرچم ایران حضور دارد و دوربین با زوم کردن روی عکس روی پرچم ایران در کنار سوریه و عراق تاکید می کند.

ایران عراق سوریه

در این فیلم هرچیزی که نمادی از دین اسلام باشد خطرناک است. فیلم بی پروایانه با صحنه های سرشار از خشونت بسیاری از جنایت های القاعده را به تصویر می کشد ، اما تاکیدی بصری بسیاری بر معادل بودن اسلام با تروریسم و مسلمانان با تروریست ها دارد.
در فیلم چنین وانمود شده که اگر تک تیرانداز آمریکایی فردی عراقی را به اشتباه بکشد باید جوابگو باشد.یک بار یگان نظارت وی را احضار میکند و به او میگوید همسر یکی از افرادی که وی به او تیراندازی کرده ادعا کرده همسرش در دستهایش قرآن حمل می کرده است و کریس کایل جواب می دهد : «من نمی دونم قرآن چیه ولی چیزی که دستش بود رو می تونم توصیف کنم. فلز فشرده شده ای که توی 7ممیز 26 صدم ثانیه شلیک می کرد و شبیه ای کی 47 بود». چنین معادل سازی معنا داری چه هدفی جز تخریب چهره مهم ترین نماد اسلام یعنی کتاب آسمانی اش دارد.
در فیلم اثری از صحبت درباره ی صدام و نیروهای بعثی حکومت قبلی عراق نیست و دشمن سربازان آمریکایی در ظاهر نیروهای القاعده و در واقع هرکسی که در شهر فلوجه و رمادی است ، هستند . اکثر صحنه های فیلم مانند بازی کامپیوتری است و کایل با کشتن هر انسان امتیاز بیشتری کسب می کند. هرچه تعداد قتل هایش بیشتر می شود ، بیشتر به او افتخارمیکنند و وی را با القابی مانند قهرمان و افسانه صدا می زنند. کایل نماد کامل یک میهن پرست با تعصب آمریکایی است که به شدت به دوستان و هم رزمان خود وفادار است و نسبت به آنها احساس وظیفه می کند به طوری که بعد از چندین دوره سفر به عراق تصمیم میگیرد گروهی تشکیل دهد تا از افزایش تعداد تلفات بکاهد و با گروهش زرقاوی را شکار کنند.
وی در حال شکار تروریست ها بارها با همسر خود تماس میگیرد با هم به صورت عادی صحبت می کنند و خیلی اوقات نیز در میانه صحبت او مجبور می شود صحبت را قطع کند تا به وظیفه ی کشتارش برسد.
چهره سربازان آمریکایی نیز به زیبایی ترسیم شده است .سربازان آمریکایی، مردانی با روحیه بالا و وظیفه شناس هستند که همه با هم دوست و برادر اند و در بدترین زمان ها نیز روحیه کول و طنازانه آمریکایی شان را از دست نمی دهند. افرادی منظم ، با خانواده و مظلوم که جان خود را در گوشه دیگری از جهان فدا میکنند تا آمریکا آرام بماند! در جایی از فیلم وقتی سربازی به حضورش در عراق شک می کند ، کریس کایل به او می گوید اگر با این تروریست ها در اینجا نجنگیم مجبوریم با آنها در سانتیاگو یا نیویورک بجنگیم و بدین ترتیب شک وی را برطرف می کند.
سربازان آمریکایی به هرکسی غیر از خودشان وحشی می گویند. تمام مردم شهر وحشی هستند و بقیه تروریست و ایست وود با کمک خرده اتفاقات و نماد های بصری بخوبی این امر را در فیلمش به نمایش گذاشته است. فیلم با پرداختن به آخرین ماه های زندگی کایل و توصیف حال و هوای زندگی سربازان بازگشته از جنگ و خانواده هایشان به پایان می رسد.ایستوود صحنه مرگ کایل را نشان نمیدهد و فقط به نوشتن کپشنی درباره ی کشته شدن کایل در حال کمک به یکی از هم رزمان قدیمی اش بدست همان هم رزم اکتفا می کند. تیتراژ فیلم مراسم واقعی تشییع جنازه کریس کایل تک تیرانداز در ایالت تگزاس آمریکا ست تا حس وطن پرستی مردم  آمریکا را به اوج برساند.

کایل

رویکرد اسکار درباره ی فیلم
فیلم تک تیرانداز آمریکایی در شش بخش کاندید شد و تنها جایزه بهترین تدوین صدا را از آن خود کرد. اما حضور همسر کریس کایل در مراسم فرش قرمز و تجلیل از او هم وزن یک همسر شهید و صحبت های مجری برنامه اسکار درباره ی فیلم در دقایق آغازین مراسم اسکار و به رخ کشیدن مقدار فروش بالای فیلم از اهدای جایزه بدان مهم تر بود.
سینما ، بستر پیاده سازی سیاست های آمریکا
ایستوود نماینده ی وسترن آمریکا و مرد کابوی آمریکایی است . چه فرصتی بهتر از این که بتواند زندگی مردی عادی با رویای کابوی بودن از اهالی تگزاس را که رویایش در سربازی برای آمریکا در خاور میانه محقق شد ، به تصویر بکشد. فیلم ایستوود به تمام جوانان اهل هیجان که دوست دارند کابوی آمریکایی باشند می گوید برای کابوی بودن می توانی به کشورت خدمت کنی و عازم جنگ شوی.
این روش  آمریکا در بکار گیری رسانه مهم سینما برای جذب نیرو در ارتش است. از هرجا مانده و رانده شدی ارتش از تو استقبال میکند ، ارتش آدم های معمولی را قهرمان می کند . کیتی پری خواننده ی مشهور آمریکایی ویدئو کلیپی دارد که در آن وی نقش دختری  را بازی می کند که نامزدش به او خیانت کرده و تصمیم میگیرد به جای خودکشی  به ارتش آمریکا بپیوندد و به کشورش خدمت کند و در نهایت به یکی از فرماندهان ارتش تبدیل می شود.
سیاست مداران آمریکایی مردم آمریکا را دوست ندارند. مردم آمریکا با دروغ های آنها راهی جنگی می شوند که به آنها تعلق ندارد ، با دروغ کشته می شوند و با دروغ قهرمان می گردند و رسانه های آمریکا تماما ابزار دست سیاست مداران هستند.چند سال قبل ریدلی اسکات فیلمی با بازی لئوناردو دیکاپریو درباره ی جنگ عرق ساخت با نام بدنه ی دروغ ها. فیلم جدید ایستوود نمایش دهنده ی بدنه ی دروغ هایی است که آمریکا به ملت خود و جهان صادر می کند و نام بدنه ی دروغ ها برای آن شایسته تر از نام تک تیرانداز آمریکایی است.
تبعات و حواشی فیلم
رهبر انقلاب در دیدار با نمایندگان اقلیت های دینی در ایران از این فیلم به عنوان تبلیغ آمریکایی علیه مسلمانان یاد می کنند که به تهییج مسلمان آزاری در میان مسیحیان و غیر مسیحیان می پردازد. این انتقاد مقام معظم رهبری بازتاب های خبری فراوانی در غرب داشت و روزنامه ها و رسانه های گوناگون به انعکاس و تحلیل آن پرداختند.
درست بعد از اکران فیلم در ماه فوریه ، سه جوان مسلمان در آمریکا قربانی خشونت دینی می گردند و به قتل می رسند. «عابد ایوبی»، مدیر حقوقی کمیته ضد تبعیض آمریکا عرب، ضمن انتقاد از عدم پوشش رسانه‌ای مناسب در غرب نسبت به حادثه قتل ۳ مسلمان در تیراندازی «چپل‌هیل» ، فیلم «تک‌تیرانداز» را نقطه بازگشتی به اوج اسلام هراسی در آمریکا دانسته و گفت: صنعت فیلمسازی آمریکا و دولت این کشور و همچنین سیاسیون جناح راستی آن همگی نقش واحدی در اشاعه احساسات ضد عرب و ضد مسلمانی که اخیرا در آمریکا شدت یافته است، داشته‌اند.
بعد از اکران فیلم مایکل مورد در توییتی تک تیرانداز ها را بزدل خطاب می کند و می نویسد: «عموی من درجنگ جهانی دوم توسط یک تک تیرانداز کشته شد. به ما یاد دادند که تک تیراندازها بزدل هستند. آنها از پشت به تو شلیک می کنند. تک تیراندازها قهرمان نیستند. و مهاجمان بدتر از آنها هستند. اما اگر روی پشت بام خانه ات باشی و از آن در مقابل مهاجمی که 7 هزار مایل تا آنجا آمده، دفاع کنی، تک تیرانداز نیستی، شجاعی…» مور بعدا در فیس بوکش نوشت، هدفش فیلم کلینت ایستوود نبوده:«سایت های ددلاین هالیوود و هالیوود ریپورتر از توییت من قصه ساختند که از فیلم جدید کلینت ایستوود، تک تیرانداز آمریکایی، خوشم نمی آید. من در توییتم یک کلمه هم درباره تک تیرانداز آمریکایی نگفتم.»همچنین مور در فیس بوکش نوشت:«بازی فوق العاده از بردلی کوپر، یکی از بهترین های سال؛ تدوین فوق العاده، طراحی لباس، مو، گریم عالی! فقط خیلی بد است که کلینت، ویتنام و عراق را در قصه اش با هم اشتباه گرفته. و کاراکترهایش در طول فیلم به عراقی ها می گویند وحشی». موربخاطر این اظهار نظرش مورد حمله لسانی سناتور جمهوری خواه آمریکا مک کین قرار می گیرد.
ایستوود که به خاطر ساخت این فیلم با انتقاد های زیادی روبرو شده است، گفت هم خودش نگاه ضد جنگ دارد و هم فیلمش ضد جنگ است. وی در گفت و گو با دانشجویان یک مدرسه سینمایی در لس آنجلس در این باره گفت:«فکر می کنم این فیلم برای کهنه سربازها دلنشین باشد چون نشان می دهد که چه بلاهایی به سرشان آمده و همسر و خانواده شان چه کشیده اند. این فیلم خیلی خوب نشان می دهد زیر چه فشار روحی هستند؛ و به نظر من، همه این ها یک جور پیام ضد جنگ است». وی در ادامه خود را مخالف جنگ با عراق می خواند ولی توضیح نمیدهد چرا فیلمش انقدر ستاینده ی نفس جنگ و مبارزه با مسلمانان و اعراب است.



نقل مطالب پایگاه سینما انقلاب، بدون ذکر منبع غیرمجاز است.

دیدگاه ها

هیچ دیدگاهی پیرامون این مطلب به ثبت نرسیده است.