جنبش فکری هنری سنما انقلاب

ملکه الیزابت پنجمین و آخرین پادشاه از دودمان تئودور بود که در تاریخ 1533  در شهر گرینویچ به دنیا آمد . مادر او آن بولین به اتهام داشتن روابط نامشروع (و یا احتمالا نزاییدن فرزند پسر) توسط دربار محکوم و سر از پیکرش جدا شد ، از آن پس ، الیزابت نامشروع خوانده شد و از نزد پدر طرد گردید.دوران طفولیت الیزابت با سختی و مشقت و همراه با کینه سپری شد سرانجام در سال ۱۵۵۸ در سن۲۵ سالگی پس از سلطنت خواهر ناتنی اش ماری بر تخت سلطنت نشست .

چهره های دنیای سیاست در سینما 1/ ملکه الیزابت

به گزارش سینما انقلاب، سلسله مباحث چهره های سیاست در سینما از این به بعد برای علاقمندان محترم سینما انقلاب تقدیم خواهد شد.

ملکه الیزابت اول بر پرده سینما

ملکه الیزابت پنجمین و آخرین پادشاه از دودمان تئودور بود که در تاریخ 1533  در شهر گرینویچ به دنیا آمد . مادر او آن بولین به اتهام داشتن روابط نامشروع (و یا احتمالا نزاییدن فرزند پسر) توسط دربار محکوم و سر از پیکرش جدا شد ، از آن پس ، الیزابت نامشروع خوانده شد و از نزد پدر طرد گردید[1] .دوران طفولیت الیزابت با سختی و مشقت و همراه با کینه سپری شد سرانجام در سال ۱۵۵۸ در سن۲۵ سالگی پس از سلطنت خواهر ناتنی اش ماری بر تخت سلطنت نشست .

آثار ادبی و تصویری بسیاری به زندگی و دوران سلطنت الیزابت اول پرداخته اند ؛ در این آثار ملکه زنی  مقتدر، با هوش ، مدبر و مهربان نشان داده میشود ؛ فردی که توانست اختلافات مذهبی انگلیسیها را مرتفع و بر قلب مردم حکومت کند .

در ادامه سه فیلم شناخته شده ی : " الیزابت1998 ، الیزابت عصر طلایی 2007و شکسپیر عاشق1998 "  مورد بررسی واقع شده و میزان انطباقشان با وقایع تاریخی آن دوره مشخص میشود .

اثر Elizabeth به کارگردانی شکر کاپور و تهیه کنندگی تیم بوان میباشد این فیلم به زندگی ملکه الیزابت ، چگونگی به سلطنت رسیدن او و نحوه ی مقابله با مسائل حکومتی در دوران سلطنتش می پردازد . ملکه در این فیلم خوش و قلب و مهربان معرفی میشود ؛ آنقدر که حاضر است از فرزندان خائنین به دربار مراقبت کند .

 فیلم با نمایش شکنجه ی پروتستانها به دست ملکه ماری (خواهر ناتنی و کاتولیک الیزابت) آغاز میشود . ملکه ماری ،کاتولیکی متعصب بود که برای موضوع انگیزاسیون (تفتیش عقاید )  اهمیت زیادی قائل بود در این میان اعضای دربار سلطنتی ، به الیزابت به عنوان فردی مخالف سیاستهای دربار ، مشکوک میشوند و وی را مورد بازجویی قرار میدهند اما آنها هیچ مدرکی دال بر مجرم بودن الیزابت پیدا نمیکنند .

 حال آنکه در منابع تاریخی یکی از عوامل آشوب و مخالفت با حکومت ملکه ماری ، شخص الیزابت و دوستان قسم خورده ی او بودند . الیزابت با مهارت از هر فرصت استفاده میکرد تا کینه ی ماری را بین مردم اشاعه دهد ، طبق اسناد شایعه پراکنی و تهمت علیه ملکه ماری از اموری بود که الیزابت برای تضعیف تاج و تخت خواهرش مرتکب میشد البته این شایعه پراکنی به کمک پروتستانیها و اصناف و بازاریان (که از طرفداران الیزابت بودند) انجام میشد .

در فیلم هنگامی که بیماری بر ملکه ماری شدت می یابد ، از الیزابت قول میگیرد تا پس از اخذ سلطنت هرکاری در توانش هست برای حمایت از مذهب کاتولیک انجام دهد اما الیزابت جواب می دهد که قصد دارد تا بر اساس وجدان خود حکومت کند . در فیلم ، الیزابت پس از رسیدن به تاج و تخت تلاش میکند تا با ایجاد وحدت بین دو عقیده ی کاتولیک و پروتستان در کشور آرامشی نسبی ایجاد کند و با تاسیس کلیسایی واحد و کتاب دعای مشترک این امر را تسهیل نماید.او نبودن اعتقاد دینی واحد را عامل ایجاد تفرقه در کشور برمیشمارد و تلاش دارد تا این مانع را از میان بردارد و کاتولیک و پروتستان را در کنار هم حفظ کند و هیچکدام بر دیگری سیطره نداشته باشد .در فیلم الیزابت عصرطلایی هم به این نکته اشاره میکند که در صورت حمله ی ناوگان دریایی اسپانیا و پیروزی آنها بر ارتش انگلیسی ، آزادی وجدان و آزادی اندیشه در انگلستان از بین خواهد رفت چرا که فیلیپ کاتولیک و خواهان انگیزاسیون است .

 این موضوع از روشن ترین تناقضات فیلم و مستندات تاریخی به شمار میرود. در کتب تاریخی این موضوع به وضوح درج شده که در دوران به سلطنت رسیدن الیزابت اول و پیش از آن ، جنگهای مذهبی آغاز شده بود زیرا در آن روزگار با ظهورافرادی چون لوتر و کالون مبارزه ای آشتی ناپذیر میان طرفداران کاتولیک و پروتستان شکل گرفته بود.الیزابت پیرو مذهب انگلیکان (نهضت تئودور) بود پادشاه انگلستان (هنرى هشتم) نمى‏خواست حتى براى طلاق از پاپ‏اجازه بگیرد در نتیجه از کلیساى کاتولیک جدا شد و مذهب را تابع حکومت کرد و دینى دولتى ایجاد کرد که در آن شاه‏ هم رئیس کشور و هم رئیس مذهب بود .از آنجا که الیزابت پیرو پدرش و هوادار پروتستان‌ها بود این آیین را در کشور رسمی اعلام کرد .

در زمینه ی مذهبی مشی الیزابت در داخل مبتنی بر تقویت کلیسای انگلیکان بود و آموزشهای کاتولیکی در انگلستان قدغن اعلام شد در حالی که تعداد زیادی از مردم انگلستان در آن تاریخ کاتولیک بودند پروتستان مذهب رسمی قلمداد شد البته در ظاهر اینطور وانمود میشد که هرکس میتواند مذهب خودش را داشته باشد اما در واقعیت کاتولیکها آزار و اذیت و حتی زندانی میشدند به همین منظور انجام مراسم مذهبی کاتولیکی ، مجازات های بسیار سنگینی به دنبال داشت. در این زمان، گروهی از کشیشان، برای انجام این اعمال مذهبی، دست به ساخت اتاق های زیرزمینی زدند که این اتاقکها بعد ها به priest holes معروف شد که برای عبادات یک کشیش کاتولیک طراحی شده بود و در آن راه هایی برای فرار کشیش در مواقع خطر و هجوم پیش بینی شده بود.

در هر دو نسخه فیلم الیزابت والیزابت عصر طلایی کارگردان تاکید فراوانی بر موضوع باکرگی ملکه دارد و او را زنی محجوب و پایبند به مسائل اخلاقی معرفی میکند .

 در حالی که در این مورد هم مستندات تاریخی نکات دیگری را بازگو میکند ، به گفته ی لانتیاک الیزابت در سن 15 سالگی با دریاسالار توماس سیمور روابطی عاشقانه داشت که حاصل آن  فرزندی بود که پس از تولد از دنیا رفت .الیزابت پس از به قدرت رسیدن نیز با شخصی به اسم لرد رابرت دادلی روابطی آزادانه داشت  که حاصل این ارتباط سه فرزند نامشروع (یک دختر و دو پسر) بودند که هر سه طفل به کمک صدر اعظم از انظار ناپدید شدند .

لانتیاک ادامه میدهد که الیزابت بسیار از دوشیزه بودن خود صحبت میکرد و میل داشت تا همه او را به این صفت بشناسند اما با این همه ابایی نداشت از اینکه با سفرای خارجی روابطی خارج از عرف ! برقرار کند . ملکه انگلستان با دادن وعده های دروغین و دلخوش کردن شاهزاده های کشورهای مختلف میکوشید ، تا آنها را در امید وصلت خود حفظ کند الیزابت طوری رفتار میکرد که در هر نقطه از اروپا که یک شاهزاده جوان اعم از کاتولیک یا پروتستان وجود داشت گمان میکرد ممکن است روزی شوهر الیزابت و شریک تاج و تخت انگلستان شود هدف الیزابت از این امر این بود که کشور را از خطر جنگ دور کرده و به منافع سیاسی و اقتصادی مورد نظرش دست یابد . به علاوه الیزابت به منظور کسب محبوبیت سیاسی بین پادشاهان و شاهزادگان مختلف متوسل به حربه های گوناگونی میشد مثلا برای هر یک از سفرا دستور محرمانه میفرستاد ، در حالیکه با کاتولیکها گرم میگرفت به پروتستانها به طور پنهانی وعده ی اتحاد و همکاری میداد تناقض گویی ، دادن وعدها ی دروغین ، اعمال قدرت و آنچه برای ایجاد و بسط امپریالیسم دولت انگلیس در نقاط دیگر جهان لازم بود از همین زمان پیدا شد .هدف این بود که دولت بریتانیا دست تسلط بر تمام نقاط جهان داشته باشد و حکم ملکه انگلستان در دورترین نقطه هم مطاع باشد .

در فیلم الیزابت عصر طلایی ، در صحنه ای که سفرا و مهمانان خارجی بارعام پیدا کرده اند ، والتر رالی در اولین ملاقات رسمی اش با ملکه ، هدایایی همراه خود آورده است که تعدادی بومی سرخپوست آمریکایی هم در کنار او دیده میشوند .رالی به ملکه پیشنهاد میدهد تا قسمتی از خاک امریکا را مستعمره و مردم آن منطقه را تحت حمایت ملوکانه ی خویش قرار دهدو حتی نام ویرجینیا را به افتخار ملکه بر آن منطقه مینهد . در واقع پیروزی انگلیسی ها بر سرخپوستان منطقه ویرجیانا ، نخستین مستعمره انگلیس در قاره ی آمریکا سبب شد که نویسندگان عصر الیزابت همچون شکسپیر و مارلو در آثاری مثل اتللو و یا تیمور لنگ ، خصایص منفی سرخپوستان را به مسلمانان –که قادر به غلبه بر آنها نبودند –نسبت دهند .

    در فیلم شکسپیر عاشق که جایزهی اسکار بهترین فیلم را در سال ۱۹۹۸ بدست آورد ملکه الیزابت (با بازی جودی دنچ) زنی مصلح و دانا معرفی میشود که در آخر تحت تاثیر صحبت ویولا و عملکرد او قرار گرفته در حالی که تا پیش از آن قرار گرفتن زنان بر صحنه ی تئاتر ممنوع بود ملکه به خاطر ویولا و علاقه ی او به تئاتر این قانون را نقض میکند .

با وجود اینکه حاکمیت انگلستان در این دوره به دست یک زن اداره میشد ، احترام به شخصیت زن حلقه ی مفقوده ی سالهای سلطنت الیزابت است  اگر این موضوع (یعنی احترام قائل بودن برای شخصیت زن ) در این دوره پذیرفته شده و مقبول الیزابت بود احتمالاً ملکه می‌بایست با استفاده از موقعیت ، استقلال و قدرتی که در اختیار داشت نفعی هم به زنان می‌رساند. اما اینگونه نبود  برعکس، در این زمان ، زنان روشنفکر مورد کنترل قرار میگرفتند و یا در صورت مرتکب شدن اشتیاهی به شدت تنبیه میشدند از جمله تنبهات رایج آن که دوره که زنان را نیز در بر میگرفت میتوان به "چاری واری ، چهار پایه مرغابی ، بستن پوزه بند و..." اشاره کرد .

 چهارپایه مرغابی روشی برای تنبیه زنان در دوره ی الیزابت اول بود

رام کردن زن سرکش اثر شکسپیر هم با توجه به شرایط خاص انگلستان قرن شانزدهم و هفدهم که زنان سرکش را بسیار تنبیه می کرده اند به رشته ی تحریر درآمده است باید توجه داشت که قدرت دربار در عصر الیزابت اول در حدی بود که میتوانست توان هرگونه اعتراض را از نویسندگان رنسانس سلب کند در نتیجه آنها در متون خود به نحوی خلع سلاح می شدند بدین سان بیشتر نوشتار آنان بازتاب دهنده ی ایدئولوژی و قدرت دربار بودند .این نویسندگان همانند شکسپیر در ابتدا باید حامی قدرتمندی برای خود می یافتند تا آثارشان مورد توجه دربار قرار گیرد زیرا در این دربار است که اجازه چاپ به کتابهای آنها داده میشود پس با بررسی محتوایی آثار نویسندگان مطرح این دوره میتوان به مشی و طرز تفکر دربار و شخص ملکه نیز دست پیدا کرد . هر در بسیاری از آثار سینمایی ، ملکه زنی طرفدار آزادی اندیشه معرفی میشود اما اعمال قدرت بروی هنرمندان و نویسندگان این دوره برای خلق اثری مطابق میل دربار ، مطلبی خلاف این امر را ثابت میکند .

در دو فیلم الیزابت و الیزابت عصرطلایی نقش ملکه به کیت بلانشت سپرده شده ، بلانشت بازیگری اترالیایی تبار بوده که با نقش‌آفرینی به عنوان الیزابت یکم توانست شهرت جهانی پیدا کند. بخاطر این بازی، بلانشت موفق به کسب یک جایزه بفتا و گلدن گلوب شد و همچنین برای اولین بار نامزد دریافت جایز اسکار گردید

در فیلم شکسپیر عاشق جودی دنچ به ایفای نقش ملکه الیزابت می پردازد و به خاطر ایفای این نقش برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد. او هم‌چنین در سال ۲۰۰۸ میلادی، برای «یک عمر فعالیت هنری» برنده جایزه‌ی فیلم اروپا شد

وی در سال ۱۹۹۸ میلادی، از سوی الیزابت دوم، ملکه بریتانیا نشان سلطنتی گرفت و ملقب به لقب دِیم شد که معادل لقب «سِر» برای زنان است .

 منابع :

  • اسلام و سیاست در ادبیات نمایشی دوره الیزابت ، نوشته فاضل اسدی و رامین فرهادی ، پژوهش ادبیات معاصر جهان ،شماره 62 ،تابستان 1390
  • فتنه ، نوشته لانتیاک ، مترجم : ذبیح الله منصوری ، انتشارات یادگار ، چاپ سوم ،تاریخ نشر 1368
  • http://fararu.com/fa/news/212057/%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D8%AD%D8%B1%D9%81-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%B4


نقل مطالب پایگاه سینما انقلاب، بدون ذکر منبع غیرمجاز است.

دیدگاه ها

هیچ دیدگاهی پیرامون این مطلب به ثبت نرسیده است.